ارز مسافرتی چیست؟ شرایط دریافت، مدارک لازم و سقف ارز مسافرتی ۱۴۰۴

آخرین بروزرسانی: آذر۱۴۰۴

سفر خارجی همواره با هزینه‌های ارزی همراه است و یکی از دغدغه‌های اصلی مسافران ایرانی، تأمین ارز با نرخ مناسب و قانونی محسوب می‌شود. «ارز مسافرتی» سهمیه‌ای رسمی است که بر اساس ضوابط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، برای کاهش فشار هزینه‌های سفرهای بین‌المللی به مسافران اختصاص داده می‌شود.

در این راهنمای جامع، به‌صورت دقیق و کاربردی به بررسی ارز مسافرتی چیست، شرایط دریافت آن، مدارک لازم، سقف سهمیه سال ۱۴۰۴، مراحل گام‌به‌گام دریافت، نرخ ارز، قوانین انصراف و نکات مهم قبل از سفر می‌پردازیم تا با آگاهی کامل برای سفر خارجی خود برنامه‌ریزی کنید.

نرخ ارز مسافرتی و مبنای قانونی آن

نرخ ارز مسافرتی بر اساس دستورالعمل‌های بانک مرکزی تعیین می‌شود و با وجود نوسان‌های بازار آزاد، مبنای محاسبه آن کاملاً شفاف و قابل ردیابی است. آگاهی از نحوه تعیین این نرخ به مسافران کمک می‌کند تصمیم دقیق‌تری برای زمان ثبت درخواست بگیرند. نرخ ارز مسافرتی ثابت نیست و به‌صورت روزانه بر اساس نرخ‌های اعلامی مرکز مبادله ارز و طلا محاسبه می‌شود و معمولاً پایین‌تر از نرخ بازار آزاد است.

 

سقف ارز مسافرتی ۱۴۰۴ و انواع سفرهای مشمول

میزان ارز مسافرتی که به هر فرد تعلق می‌گیرد، به نوع سفر و شیوه خروج از کشور بستگی دارد. این سهمیه به‌صورت سالانه تعیین می‌شود و هر مسافر فقط یک‌بار در سال امکان دریافت آن را دارد.

سقف ارز مسافرتی در سال ۱۴۰۴

سقف سهمیه ارز مسافرتی بر اساس نوع سفر به شرح زیر است:

• سفرهای هوایی خارجی:
  تا سقف ۵۰۰ یورو یا معادل آن به ارزهای مورد تأیید بانک مرکزی

• سفرهای زمینی، دریایی یا ریلی خارجی:
  تا سقف ۳۰۰ یورو یا معادل آن

میزان دقیق ارز پرداختی ممکن است بسته به مقصد، نوع ارز و نرخ روز بانک مرکزی اندکی متفاوت باشد.

چه سفرهایی مشمول دریافت ارز مسافرتی هستند؟

ارز مسافرتی تنها به سفرهای خارجی قانونی و ثبت‌شده تعلق می‌گیرد، از جمله:

• سفرهای هوایی خارجی با بلیت معتبر

• سفرهای زمینی به کشورهای همسایه

• سفرهای دریایی یا ریلی خارج از کشور

• سفرهای زیارتی رسمی (مانند اربعین) در چارچوب ضوابط اعلام‌شده توسط نهادهای ذی‌ربط

توجه:
سفرهای داخلی، سفرهای بدون خروج رسمی از کشور و سفرهایی که مدارک معتبر نداشته باشند، مشمول دریافت ارز مسافرتی نیستند.

نکته مهم اجرایی

سهمیه ارز مسافرتی:

• به هر شخص تعلق می‌گیرد، نه به هر بلیت

• قابل انتقال به شخص دیگر نیست

• در صورت عدم استفاده، تا سال بعد قابل ذخیره نیست

 

چه کسانی واجد شرایط دریافت ارز مسافرتی هستند؟

دریافت ارز مسافرتی تابع شرایط مشخصی است که توسط بانک مرکزی و بانک‌های عامل تعیین شده است. تنها مسافرانی که این الزامات را داشته باشند، امکان استفاده از سهمیه رسمی ارز مسافرتی را خواهند داشت.

افراد واجد شرایط دریافت ارز مسافرتی عبارت‌اند از:

• شهروندان ایرانی دارای گذرنامه عادی معتبر

• افراد ۱۸ سال تمام یا بیشتر

• داشتن گذرنامه با حداقل ۶ ماه اعتبار از تاریخ خروج

• گذشت حداقل ۳۶۵ روز از آخرین دریافت ارز مسافرتی

• ارائه بلیط معتبر خروج از کشور (هوایی، زمینی، دریایی یا ریلی)

• پرداخت عوارض خروج از کشور

• ارائه مدارک کامل سفر مطابق نوع سفر (تفریحی، کاری یا زیارتی)

• ثبت درخواست از طریق بانک‌های عامل یا سامانه‌های رسمی بانکی

نکته مهم:
دارندگان گذرنامه سیاسی یا خدماتی، اتباع خارجی و افرادی که شرایط فوق را نداشته باشند، معمولاً مشمول دریافت ارز مسافرتی نمی‌شوند.

 

مدارک لازم برای دریافت ارز مسافرتی

برای جلوگیری از تأخیر یا رد درخواست، لازم است مدارک موردنیاز برای دریافت ارز مسافرتی به‌صورت کامل و معتبر ارائه شود. نقص مدارک یکی از رایج‌ترین دلایل عدم تخصیص ارز مسافرتی توسط بانک‌های عامل است؛ بنابراین توصیه می‌شود پیش از ثبت درخواست، تمامی مدارک زیر را آماده داشته باشید.

مدارک موردنیاز دریافت ارز مسافرتی

• اصل و کپی گذرنامه معتبر با حداقل ۶ ماه اعتبار

• اصل و کپی کارت ملی هوشمند

• بلیط معتبر خروج از کشور (هوایی، زمینی، دریایی یا ریلی)
  برای سفرهای هوایی، ارائه بلیط معتبر شرط اصلی تخصیص ارز است و می‌توانید بلیط خود را از طریق صفحه
  خرید بلیط هواپیما در سایت سفرآرا سایت سفرآرا تهیه کنید.

• رسید پرداخت عوارض خروج از کشور

• فرم تکمیل‌شده درخواست ارز مسافرتی (سامانه بانکی یا شعبه)

• اطلاعات حساب بانکی معتبر جهت بازگشت وجه ریالی در صورت لغو یا عدم دریافت ارز

• در سفرهای زیارتی یا مأموریتی: معرفی‌نامه یا اسناد رسمی از نهاد مربوطه

نکات مهم درباره مدارک

• نام مسافر در بلیط، گذرنامه و فرم درخواست باید کاملاً یکسان باشد.

• در صورت تغییر یا لغو بلیط، ممکن است نیاز به ثبت درخواست جدید باشد.

• برخی بانک‌ها اصل مدارک را فقط در روز دریافت ارز بررسی می‌کنند، نه زمان ثبت اولیه.

مراحل دریافت ارز مسافرتی (راهنمای گام‌به‌گام)

فرآیند دریافت ارز مسافرتی شامل چند مرحله مشخص از ثبت درخواست تا تحویل ارز است. آشنایی دقیق با این مراحل کمک می‌کند بدون سردرگمی، دوباره‌کاری یا رد درخواست، ارز مسافرتی خود را به‌موقع دریافت کنید.

مرحله ۱: آماده‌سازی مدارک و بلیت سفر

ابتدا باید مدارک سفر خود شامل گذرنامه معتبر، کارت ملی، رسید عوارض خروج و بلیط معتبر خروج از کشور را آماده کنید. بدون بلیت معتبر، امکان ثبت نهایی درخواست ارز وجود ندارد.

در سفرهای هوایی، تهیه بلیت قطعی پرواز پیش‌نیاز اصلی دریافت ارز است. در صورت نیاز می‌توانید از طریق صفحه خرید بلیط هواپیما داخلی و خارجی بلیت سفر خود را به‌صورت آنلاین تهیه کنید.

مرحله ۲: ثبت درخواست ارز مسافرتی

در این مرحله باید از طریق یکی از روش‌های زیر درخواست خود را ثبت کنید:

• سامانه‌های رسمی بانک‌های عامل

• متقاضیان باید پیش از مراجعه به بانک، درخواست خود را در سامانه travel.ice.ir ثبت کرده و پس از تأیید، ارز مسافرتی را از بانک یا باجه‌های تعیین‌شده در فرودگاه دریافت کنند.

• مراجعه حضوری به شعب منتخب بانک‌هایی مانند بانک ملی، ملت، سامان یا صادرات

اطلاعات هویتی و سفر باید دقیقاً مطابق گذرنامه و بلیت وارد شود.

مرحله ۳: پرداخت ریالی معادل ارز

پس از تأیید اولیه، مبلغ ریالی معادل ارز مسافرتی به‌همراه کارمزد بانکی محاسبه و پرداخت می‌شود. پس از پرداخت، حواله ارز مسافرتی صادر خواهد شد.

مرحله ۴: دریافت حواله و مراجعه برای تحویل ارز

با در دست داشتن حواله، گذرنامه، کارت ملی و بلیت، در زمان تعیین‌شده می‌توانید برای دریافت ارز اقدام کنید:

• باجه‌های مخصوص ارز مسافرتی در فرودگاه‌های بین‌المللی

• یا شعب منتخب بانک‌ها (بسته به بانک عامل)

مرحله ۵: تحویل ارز در روز سفر

در روز پرواز یا خروج از کشور، پس از احراز هویت، ارز مسافرتی به شما تحویل داده می‌شود. نوع ارز (یورو یا دلار) و مبلغ دقیق بر اساس حواله و نرخ روز تعیین خواهد شد.

نکات مهم اجرایی

• مهلت دریافت ارز معمولاً تا ۳۰ روز پس از تاریخ پرواز ثبت‌شده است.

• عدم مراجعه در مهلت مقرر ممکن است منجر به ابطال حواله شود.

• هرگونه تغییر در تاریخ یا نوع سفر باید به بانک اعلام شود.

• در حال حاضر ثبت درخواست ارز مسافرتی صرفاً از طریق سامانه رسمی مرکز مبادله ارز و طلا (ICE) انجام می‌شود و مراجعه مستقیم به شعب بانک‌ها بدون ثبت‌نام در این سامانه امکان‌پذیر نیست.
  
  
  
  

سوالات متداول درباره ارز مسافرتی

ارز مسافرتی چیست؟

ارز مسافرتی سهمیه‌ای از ارز خارجی است که طبق مقررات بانک مرکزی، برای کمک به تأمین هزینه‌های سفر خارجی به مسافران ایرانی اختصاص داده می‌شود.

سقف ارز مسافرتی در سال ۱۴۰۴ چقدر است؟

برای سفرهای هوایی معمولاً تا ۵۰۰ یورو و معادل آن و برای سفرهای زمینی، دریایی و ریلی حدود ۳۰۰ یورو به هر فرد در سال تعلق می‌گیرد.

ارز مسافرتی به چه سفرهایی تعلق می‌گیرد؟

سفرهای خارجی رسمی شامل هوایی، زمینی، دریایی و ریلی که با خروج قانونی از کشور انجام می‌شوند.

چه مدارکی برای دریافت ارز مسافرتی لازم است؟

گذرنامه معتبر، کارت ملی، بلیط سفر، رسید پرداخت عوارض خروج و فرم ثبت درخواست.

آیا امکان لغو و بازگشت وجه وجود دارد؟

در صورت انصراف قبل از سفر، معمولاً امکان لغو حواله و دریافت ریال وجود دارد؛ پس از تاریخ پرواز، قوانین بسته به بانک متفاوت است.

ارز مسافرتی به چه ارزی پرداخت می‌شود؟

معمولاً به صورت یورو یا دلار آمریکا و در برخی موارد معادل ارزی مقصد بخصوص در سفرهای زیارتی.

آیا افراد زیر ۱۸ سال مشمول ارز مسافرتی می‌شوند؟

بله، با همراهی ولی یا قیم قانونی امکان دریافت وجود دارد.

هر چند وقت یک‌بار می‌توان ارز مسافرتی گرفت؟

سهمیه ارز مسافرتی فقط یک‌بار در سال به هر فرد تعلق می‌گیرد.